'Onderzoek & Ontwikkeling in West-Vlaanderen' voor het eerst in kaart gebracht

De POM West-Vlaanderen verzamelde indicatoren om innovatie in West-Vlaanderen te meten en analyseerde de West-Vlaamse bedrijven die aan onderzoek en ontwikkeling doen. Pionierswerk, want nog nooit werd alle beschikbare informatie over West-Vlaanderen samengebracht, inclusief het verzamelen van nieuw materiaal. Onderzoeksmethodieken om Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) in kaart te brengen waren wel beschikbaar op Vlaams en Europees niveau, maar nog niet op provinciaal niveau.
De medewerking van diverse organisaties, nauw betrokken bij O&O, alsook consultaties, lobby- en veldwerk lagen aan de basis van het onderzoek. De resultaten werden gebundeld in het rapport ‘Onderzoek en Ontwikkeling in West-Vlaanderen’.

Het in kaart brengen van O&O in West-Vlaanderen is een eerste stap. Analyses aanvullen of verfijnen en het blijven monitoren van de evolutie van diverse geanalyseerde indicatoren is een tweede stap en tevens een uitdaging voor de POM West-Vlaanderen.

Het onderzoek is immers van cruciaal belang voor de ontwikkeling van een gericht innovatiebeleid in de provincie West-Vlaanderen.

Uit de data die op vandaag verzameld en geanalyseerd werden, kunnen toch al enkele tendensen en feiten worden vastgesteld:

  • De West-Vlaamse ondernemingen doen het in het algemeen goed op het vlak van O&O en innovatie. Een behoorlijk aandeel van de in kaart gebrachte Vlaamse KMO-subsidies vloeien terug naar West-Vlaanderen. Er is evenwel een significant verschil op te merken tussen eerder laagdrempelige programma’s zoals de KMO-portefeuille, en steunmaatregelen met een hogere opstap zoals het zevende kaderprogramma. Het West-Vlaamse aandeel in deze laatste categorie bedroeg in de periode 2007-2012 slechts 5.4%.
  • Dit duidt meteen op een onderliggende discrepantie: West-Vlaanderen heeft t.o.v. de rest van Vlaanderen minder academische opleidingen en daaraan gekoppelde onderzoeksgroepen en -middelen. Dit wordt weerspiegeld in het feit dat slechts 1.3% van de Vlaamse onderzoeksmiddelen voor hoger onderwijs in 2012 naar West-Vlaanderen ging. Dit cijfer geeft weliswaar niet het volledige verhaal weer (de onderzoeksmiddelen van Kulak bv. konden nietin rekening worden gebracht), maar duidt toch op een minder sterk ontwikkelde academische onderbouw, die nochtans cruciaal is om de West-Vlaamse ondernemingen te ondersteunen in hun O&O en innovatiestrategieën.
  • De provincie scoort dan wel weer sterk op het vlak van toegepast onderzoek, verbonden aan de opleidingen en expertisecentra van de West-Vlaamse hogescholen Howest, KATHO en KHBO. Zo gaven de West-Vlaamse hogescholen in 2011 ca. 14 miljoen euro aan O&O, of ruim 17% van de uitgaven van alle Vlaamse hogescholen samen. Naast deelname aan programma’s zoals PWO en TETRA, sluiten zij ook bilaterale contracten met ondernemingen af inzake onderzoek en dienstverlening. Deze laatste cijfers worden in een volgende studie in kaart gebracht.

Hoewel de voorliggende studie slechts een eerste aanzet is, tekenen de tendensen en de daarmee gepaard gaande aandachtspunten zich duidelijk af: er dient in de toekomst blijvend werk te worden gemaakt van het sterker ontwikkelen van de academische onderbouw en het verhogen van de onderzoeksmiddelen voor West-Vlaanderen. Bovendien kunnen en moeten nog meer ondernemingen worden toegeleid naar de beschikbare kennis en expertise en de bestaande subsidiekanalen.

Om deze acties te kunnen realiseren, staat samenwerking voorop. Slechts wanneer zowel Overheid, Onderwijs & onderzoek als de Ondernemingen in onze provincie hun expertise, netwerk, middelen en slagkracht bundelen, kan een belangrijke toegevoegde waarde worden gecreëerd. Deze bundeling van krachten, of O³, moet een exponentiële hefboom creëren om ondernemingen in de provincie nog beter te kunnen ondersteunen.
Wat betreft de ‘O’ van overheid zal de Provincie West-Vlaanderen alvast een voortrekkersrol opnemen om samen met de andere actoren vorm te geven aan het West-Vlaamse actieplan voor een kennisgedreven groei.

Download hier de studie. 

Meer info:
Nele Depestel
afdelingshoofd Data, Studie en Advies
POM West-Vlaanderen
T 050 40 73 51