In memoriam prof. dr. em. Olivier Baron Vanneste

Op 17 september 2014 overleed eregouverneur prof. dr.em. Olivier Baron Vanneste op 84-jarige leeftijd in Brugge. Met dit overlijden verliest West-Vlaanderen één van de boegbeelden van de economische ontwikkeling van de provincie.

Olivier Vanneste studeerde Economische Wetenschappen aan de Katholieke Universiteit Leuven. Samen met zijn studiegenoot Guido Declercq schreef hij in 1954 het boek ‘Structurele werkloosheid in West-Vlaanderen’.   West-Vlaanderen telde in die periode de hoogste werkloosheidsgraad van België. Deze studie had niet alleen een grote weerklank in academische kringen, zij lag mede aan de basis van de oprichting in 1954 van de West-Vlaamse Economische Raad (WER), de eerste instelling voor  streekontwikkeling van de provincie,  en in 1957 van het West-Vlaams Economisch Studiebureau (WES vzw).  Olivier Vanneste nam de  leiding van WER en WES in handen vanaf 1957 tot zijn benoeming in 1979 als gouverneur van de provincie West-Vlaanderen .  In 1977 werd de WER omgevormd tot de GOM West-Vlaanderen en werd Vanneste de eerste directeur-generaal van de GOM.  
In 1959 lanceerde hij vanuit WER/WES het tijdschrift West-Vlaanderen Werkt. Op zijn initiatief werd in de schoot van het WES in 1962, ook het toeristisch onderzoek opgestart. Olivier Vanneste was mede-oprichter in 1965 van het TRC (Tourist Research Center), een centrum voor overleg inzake toeristisch onderzoek in Europa.

Hij was einde van de jaren zestig een  pionier met de oprichting van een milieu afdeling  in de WER/ WES . Hierdoor zou WER/WES van nabij betrokken worden  bij de oprichting van de Waterzuiveringsmaatschappij van het Kustbekken, de eerste operationele waterzuiveringsmaatschappij in België, die later zou worden geïntegreerd in de VMM.

Olivier Vanneste was verder de drijvende kracht achter de oprichting van de Westvlaamse intercommunales: WIER, WIH en WITAB, nu verenigd in de WVI.
Maar hij bouwde ook een academische carrière uit.  In 1967 doctoreerde Olivier Vanneste aan de KUL met de studie “Het groeipoolconcept en de regionaal-economische politiek, Toepassing op de West-Vlaamse economie”. Hij behaalde er diverse wetenschappelijke prijzen mee.  Het bleef echter geen theoretische studie. De commerciële editie werd in 1972 in Roeselare voorgesteld aan ondernemers en financiers en zou een belangrijke economisch impact hebben voor de provincie.

Olivier Vanneste was een sterke voorstander van de Kulak die hij als een groei¬pool zag voor  de komende kenniseconomie. Bij de oprichting in 1965 was er nog geen faculteit economie. In de vernieuwde kandidatuur in de rechten doceer¬de hij toen macro-economie, micro-economie en statistiek.

Daarnaast was hij lid van verscheidene nationale commissies zoals de commissie voor de hervorming van de staatsinstellingen en de Commissie Verschaeve met betrekking tot de haven van Zeebrugge. Hij had mede dank zij het vele studiewerk van het WES ook een grote verdienste bij de uitbouw van de haven van Zeebrugge  tot diepzeehaven en energiehaven. Hij vervulde vele jaren een mandaat in de raad van bestuur van de Maatschappij van de Brugse Zeevaartinrichtingen (MBZ), 

Hij was buitengewoon docent aan het  Europacollege in Brugge, ondervoorzitter van de raad van bestuur en lid van het uitvoerend bestuur van deze instelling die hij als een ‘center of excellence’ in West-Vlaanderen zag.
Op internationaal vlak was Vanneste eveneens actief. Zo werd hij in 1970 in Indonesië actief betrokken bij de regionalisatie van de vijfjarenplannen. Hij vertoefde in dat kader meerdere keren in Bali, een regio waar hij een sterke band mee zou behouden.  Dit gaf later aanleiding tot een opleidingsprogramma voor  Indonesische ambtenaren in overheidsdienst dat  WES gedurende meerdere jaren zou organiseren en leidde aldus tot de uitbouw van de afdeling ontwikkelingssamenwerking binnen de WES.

Op 28 september 1979 werd Olivier Vanneste, omwille van zijn economische kennis,  benoemd tot gouverneur van West-Vlaanderen, een functie die hij zou waarnemen tot in 1997. Als gouverneur bracht hij structuur in de West-Vlaamse economie.  De economische ontwikkeling,  de tewerkstelling en veiligheid stonden centraal gedurende zijn 18-jarige ambtstermijn. Hij kwam echter vooral in beeld in maart 1987 bij de ramp met de veerboot ‘Herald of Free Enterprise’ waarbij hij de hulpverlening doeltreffend coördineerde. Voor zijn uitzonderlijke inzet en efficiënte aanpak van de ramp verleende Hare Majesteit de Britse Koningin Elisabeth op 8 maart 1988 het ereteken ‘Honorary Knight Commander of the Most Excellent Order of the British Empire’, de hoogste Britse onderscheiding die een buitenlander kan ontvangen.  Maar als gouverneur moest hij  in totaal twaalf rampen op zee met koopvaardijschepen in goede banen helpen leiden waaronder ook de ramp met de Mont Louis in 1984, een schip met een radio-actieve lading waarvan de berging wekenlang het nieuws zou domineren.  Uit deze rampen werden heel wat lessen getrokken voor de organisatie van de hulpverlening in noodsituaties, wat leidde tot het uitgebreide 'Rampenplan West-Vlaanderen'.  Hij was tevens actief betrokken bij de realisatie van meerdere nationale en internationale conventies inzake veiligheid.

Olivier Vanneste lag in 1996 aan de basis van de oprichting van het Vlaams Coördinatiecentrum voor Mestverwerking, VCM, waarvan hij het secretariaat toevertrouwde aan de GOM West-Vlaanderen en hij ondersteunde sterk de uitbouw van het West-Vlaams Milieucharter dat door de POM West-Vlaanderen in 2008 werd verruimd tot het West-Vlaams Charter Duurzaam Ondernemen. Hij was verder voorzitter van de West-Vlaamse Politieschool en van de West-Vlaamse Brandweerschool.

Na zijn ambtsneerlegging in 1997 werd hij bestuurder van de KBC en van de Katholieke Universiteit Leuven. Hij was ook voorzitter van de Medische Stichting Koningin Elisabeth en bleef beheerder-penningmeester van het Europacollege.

Op 18 april 2002 werd hij in de erfelijke Belgische adelstand verheven met de persoonlijke titel van baron. Hij nam als wapenspreuk Labore progressum perficere.

Wanneer De provincie West-Vlaanderen een halve eeuw na de publicatie van het boek ‘Structurele werkloosheid in West-Vlaanderen’  nu is geëvolueerd naar de  provincie met de laagste werkloosheid dan ligt hier zeker een grote verdienste bij de visie, de strategische aanpak, de gedrevenheid, het doorzettingsvermogen en de ondernemingszin van Olivier Vanneste.

We zijn er hem heel erkentelijk voor.

(met dank aan dr N. Vanhove)